بنا بر اين ، لازم نيست نكاح محرم ، تكليفاً هم حرام باشد تا كار برد " فاء " صحيح شود . گونه دوم : و گاهى يك حكم كلى ذكر مىشود ، سپس برخى از فروع مسأله را با فاء عطف مىكنيم مثلًا گفته مىشود : " صلاة المسافر يجب ان تكون قصراً ، فان صلى المسافر تماماً و هو جاهل بهذا الحكم فصلاته محكومة بالصحة " ، « 1 » در احاديث ناهيه هم نخست اين مطلب ذكر شده كه محرم نبايد نكاح را انجام دهد ( يا محرم نكاح را انجام نمىدهد ) « 2 » ، علت اين كار چيست ، چون نكاح يا حرام است تكليفاً ، قهراً ، محرم نبايد آن را انجام دهد ( و براى فرار از عذاب اخروى آن را انجام نمىدهد ) ، يا باطل است ، و محرم نبايد كار لغو انجام دهد ( و يا كار لغو انجام نمىدهد ) ، حال پس از اين جمله ، از فروع جمله قبل ، اين مطلب را ذكر كرده كه اگر اين كار را انجام داد آيا كار حرام انجام داده يا كار باطل ؟ در اينجا مىتوان با " فاء " به جمله پيش اين جمله را عطف كرد : " فان فعل فالنكاح حرام يا فالنكاح باطل " يعنى هم حرمت تكليفى و هم بطلان نكاح را مىتوان با فاء به جمله ناهيه كه از نكاح نهى كرده و وجه نهى روشن نيست ( كه آيا به جهت لغويت است يا به جهت عذاب دار بودن ) عطف كرد خلاصه به نظر ما با حرف " فاء " در اين جملات نمىتوان بر حرمت تكليفى نكاح بر محرم استدلال كرد . « 3 »

--> ( 1 ) مرحوم آقا سيد اسماعيل صدر ( برادر بزرگ آقا سيد محمد باقر صدر ) نقل مىكردند از شيخى به نام شيخ سعد ( كه عربها به فتح عين : سَعَد تلفظ مىكنند ) ، كه از مرحوم آقا سيد محمد كاظم يزدى پرسيده بود : عمن اقلّد ( يا جمله‌اى مشابه آن ) ، مرحوم آقاى سيد محمد كاظم گفته بود : لا اعدو نفسى ، شيخ سعد هم كه آدم صريحى بود و ملاحظه كار نبوده است مىگويد : فان انا عدوتك ، آقا سيد كاظم مىگويد : عن السيد اسماعيل الصدر [ يعنى جدّ آقايان صدر ] ، كار برد حرف " فاء " در اين جمله از اين باب است كه فروع مسأله را با فاء به اصل عطف مىكنند . ( 2 ) ( توضيح بيشتر ) اين ترديد ، در اين استدلال بر پايه احتمال نافيه بودن " لا " در برخى روايات محل بحث همچون مقطوعه معاوية بن عمار " المحرم لا يتزوج و لا يزوج ، فان فعل فنكاحه باطل " استوار مىباشد ، البته لا اگر نافيه هم باشد ، در مقام افاده تحريم مىتواند باشد ، ولى معناى استعمالى " لاء " نافيه هر چند در مقام افاده تحريم باشد همان نفى است ، ولى مراد جدّى حرمت شىء مىباشد . ( 3 ) ( توضيح بيشتر ) بحث استاد - مد ظله - در اين قسمت در مورد خصوص صحيحه عبد الله بن سنان نيست ، بلكه تمام رواياتى كه در آن بطلان نكاح با حرف عطف " فاء " به نهى از نكاح محرم ( با تعابير مختلف ) عطف شده